Został odsłonięty obelisk, poprzez który mieszkańcy Lipusza uczcili pamięć represjonowanych w latach 1941-1945. W tamtym czasie z Lipusza i okolic do hitlerowskiego obozu w Potulicach zostało przesiedlonych około 600 osób. W uroczystości, która odbyła się 9 sierpnia 2009 r. uczestniczyli ks. biskup pelpliński Jan Bernard Szlaga, ks. prałat Marian Szczepiński, księża z dekanatu kościerskiego, Zdzisław Czucha – Poseł na Sejm RP, Dariusz Męczykowski – Radny Sejmiku Województwa Pomorskiego, wójtowie gmin sąsiednich, a także poczty sztandarowe kombatantów i lipuskich organizacji społecznych. Najważniejszymi gośćmi były osoby represjonowane, które przebywały w obozie w Potulicach. Pomnik został ustanowiony uchwałą Rady Gminy .

W jego powstanie zaangażowana była duża grupa ludzi, a duchem sprawczym inicjatywy był ks. proboszcz Jan Ostrowski, natomiast wykonanie zostało powierzone Gminie Lipusz. Pomnik umiejscowiony jest na skwerze na skrzyżowaniu ulic Derdowskiego, Wybickiego i Wyzwolenia. Część materiału na wykonanie placu i ścieżek przekazała parafia w Lipuszu, część Gmina Lipusz. Prace zostały wykonane przez pracowników gminnych, a tablica o treści „Pamięci Więźniów hitlerowskiego obozu w Potulicach, którzy cierpieli i umierali za Polskę w latach 1941-1945”, została ufundowana przez Gminę Lipusz.

Niemiecki obóz w Potulicach był obozem koncentracyjnym, zbudowanym w 1941 r. w Potulicach, jako podobóz Stutthofu (od jesieni 1941 do początku 1942). W styczniu 1942 r. obóz w Potulicach został organizacyjnie usamodzielniony. Szacuje się, że na terenie obozu przebywało około 25 tys. osób. Wśród ofiar obozu dużą część stanowili mieszkańcy ziemi lipuskiej i okolic. Pomnik „Pamięci Więźniów Obozu w Potulicach” jest hołdem dla wszystkich byłych więźniów niemieckiego obozu przesiedleńczego, którzy cierpieli i umierali za Polskę w latach 1941-1945 . Umiejscowienie pomnika w centralnej części miejscowości Lipusz ma być przypomnieniem dla obecnych i przyszłych pokoleń o udziale w polskiej martyrologii mieszkańców ziemi lipuskiej i okolic podczas okupacji hitlerowskiej, którzy tutaj mieli swoje korzenie i mieszkali na tym terenie do momentu wysiedlenia, niejednokrotnie już nigdy nie wracając.

W uroczystości uczestniczyła Orkiestra Przyjaźń oraz Chór Parafialny im. św. Cecylii z Lipusza, wartę honorową przy pomniku pełnili harcerze z lipuskiej drużyny Związku Harcerstwa Polskiego. Miejsce to poświęcił ks. Biskup Jan Bernard Szlaga, a uroczystego przecięcia wstęgi dokonali ks. proboszcz Jan Ostrowski oraz wójt Mirosław Ebertowski.

Ustanowienie pomnika spotkało się z dobrym odbiorem społecznym, podziękowania należą się wszystkim, którzy mieli swój wkład w powstanie pomnika, w szczególności Państwu Dziemińskim z Bałachów, którzy podarowali kamień będący częścią pomnika, Panu Romanowi Kugiel za podarowanie drewna na krzyż, Henrykowi Lipińskiemu za wykonanie krzyża, Panu Ireneuszowi Rolbieckiemu z Kalisza za przywiezienie kamienia, Panu Zygmuntowi Błaszkowskiemu za ustawienie krzyża oraz Panu Andrzejowi Żywickiemu za ustawienie kamienia.